دکتر مهدی کریمی

روانپزشک و متخصص اعصاب و روان

آدرس مطب ها

مطب 1: خیابان پاسداران، خیابان گل نبی، پلاک 49، طبقه چهارم، واحد 16

مطب 2: بلوار کشاورز، روبروی بیمارستان امام خمینی، پلاک ۳۷۰ طبقه اول واحد ۷

روزهای هفته

روزهای فرد

روزهای زوج

شماره تماس

021-22979460

021-66128259

اختلال آگورافوبیا (ترس از مکان های شلوغ) چیست؟

دکتر مهدی کریمی

دکتر مهدی کریمی

مبحث اختلال آگورافوبیا (ترس از مکان‌های شلوغ) یکی از اختلالات اضطرابی است که برای بسیاری از افراد مشکل ساز است. در این مبحث، شما با ترس و اضطراب افراد در مواجهه با مکان‌های شلوغ و پرجمعیت آشنا خواهید شد. در ادامه، سر فصل‌های این مبحث را برای شما بیان خواهیم کرد:

  1. مفهوم آگورافوبیا: در این فصل، به تعریف و مفهوم اختلال آگورافوبیا پرداخته خواهد شد.
  2. علائم و نشانه‌های آگورافوبیا: در این فصل، به بیان علائم و نشانه‌های اختلال آگورافوبیا پرداخته خواهد شد.
  3. علت‌های آگورافوبیا: در این فصل، به بررسی علت‌های اختلال آگورافوبیا پرداخته خواهد شد.
  4. راهکارهای درمانی آگورافوبیا: در این فصل، به بررسی راهکارهای درمانی اختلال آگورافوبیا پرداخته خواهد شد.
  5. پیشگیری از آگورافوبیا: در این فصل، به بررسی روش‌های پیشگیری از اختلال آگورافوبیا پرداخته خواهد شد.

مفهوم آگورافوبیا

اختلال آگورافوبیا یا ترس از مکان‌های شلوغ یک نوع از انواع فوبیا است و یکی از اختلالات اضطرابی میباشد که در آن فرد دچار ترس و اضطراب شدیدی در مواجهه با مکان‌های پرجمعیت و شلوغ می‌شود. این ترس به حدی شدید است که فرد ممکن است از حضور در جمع‌های بزرگ و مکان‌های پرجمعیت خودداری کند و در برخی موارد، حتی از خانه خود نیز خارج نشود. این اختلال می‌تواند به شکل دائمی و مزمن در زندگی فرد تأثیر بگذارد و باعث محدود شدن فعالیت‌های روزمره و اجتماعی فرد شود.

علت این اختلال نامشخص است، اما برخی عوامل موثر در آن شامل تجربه‌ی منفی در مکان‌های شلوغ، ترس از از دست دادن کنترل و عدم قابلیت فرار در صورت بروز خطر، افزایش سطح استرس و اضطراب در زندگی روزمره و مشکلات شخصیتی می‌باشد.

درمان آگورافوبیا شامل روش‌های روان‌درمانی مانند روش شناختی-رفتاری، درمان دارویی و ترکیبی از این دو می‌باشد. درمان با داروها معمولاً شامل مصرف داروهای ضداضطراب و ضدافسردگی است. هدف درمان با روش‌های روان‌درمانی، افزایش توانایی فرد در مقابله با ترس و اضطراب، تغییر الگوهای فکری منفی و افزایش خودآگاهی است.

به‌طور کلی، برای پیشگیری از آگورافوبیا، بهتر است از روش‌های مقابله با استرس و انواع اضطراب استفاده کنید، به مکان‌های شلوغ تردد نکنید و تجربیات خود را به تدریج افزایش دهید. همچنین، می‌توانید با مشاوره پزشک یا روان‌شناس، راهکارهای مناسبی برای کنترل این ترس را بیابید.

علائم و نشانه‌های آگورافوبیا

علائم و نشانه‌های آگورافوبیا شامل احساس ناامنی و ترس شدید در مکان‌های شلوغ، عدم توانایی در مقابله با این ترس، عدم توانایی در حضور در مکان‌های شلوغ و داشتن واکنش‌های فیزیولوژیکی نظیر تعریق، تنگی نفس، تپش قلب، سرگیجه و سردرد می‌باشد. همچنین، فرد مبتلا به آگورافوبیا ممکن است از برخورد با مکان‌های شلوغ و پرتردد خودداری کند و در برخی موارد حتی برای رفع این ترس، از رفتن به مکان‌هایی که باید حضور داشته باشد، اجتناب کند.

علت های آگورافوبیا ممکن است شامل تجربه ترس یا واقعه ناگوار در مکانی شلوغ و پرتردد، ترس از از دست دادن کنترل و عدم توانایی در فرار از مکانی شلوغ و پرتردد، وراثت ژنتیکی، ناراحتی های روانی و اضطراب و نگرانی های مربوط به سلامت جسمی میباشد. همچنین، برخی افراد ممکن است به دلیل تجربه های ناگوار در کودکی، از جمله گم شدن در مکان های شلوغ و پرتردد، تجربه اختلال آگورافوبیا را داشته باشند.

راهکارهای درمانی آگورافوبیا

راهکارهای درمانی آگورافوبیا شامل موارد زیر می‌باشد:

1- روان درمانی: این درمان شامل مشاوره و درمان روان شناختی است که به کمک تکنیک های مختلف مانند تحلیل رفتاری، تحلیل انتقادی، آموزش مهارت های مقابله با اضطراب و نگرانی و تمرینات عملی، به کاهش اضطراب و ترس در مواجهه با مکان های شلوغ و پرتردد کمک می‌کند.

2- درمان دارویی: برخی داروها مانند آنتیدپرسانت ها، ضد اضطراب ها و بتابلاکرها به کاهش اضطراب و ترس کمک می‌کنند. اما قبل از استفاده از هر گونه دارو، باید با پزشک معالج مشورت شود.

3- تحریک الکتریکی: در این روش، تحریک الکتریکی به صورت غیر مستقیم بر روی مغز اعمال می‌شود که میتواند به کاهش اضطراب و ترس در مواجهه با مکان های شلوغ و پرتردد کمک کند.

4- تمرینات تنفسی: تمرینات تنفسی می‌تواند به کاهش اضطراب و ترس کمک کند. در این روش، با تمرین تنفس عمیق و آرام، نفس های عمیق تر و بیشتری گرفته می‌شود که می‌تواند به کاهش اضطراب و ترس کمک کند.

5- آموزش مهارت های مقابله با اضطراب: در این روش، فرد آموزش داده می شود که چگونه با اضطراب و ترس در مواجهه با مکان های شلوغ و پرتردد مقابله کند. این مهارت ها شامل تمرینات تنفسی، تمرینات عملی، تصور سازی و تحلیل انتقادی است.

6- تحریک اکوپانکچر: در این روش، با استفاده از تحریک نقاط خاصی در بدن، می توان به کاهش اضطراب و ترس کمک کرد. این روش معمولاً توسط یک متخصص اکوپانکچر انجام می‌شود.

7- تحریک نوروفیدبک: در این روش، با استفاده از دستگاه های خاص، فعالیت های مغزی فرد در مواجهه با مکان های شلوغ و پرتردد ضبط و تحلیل می شود. سپس فرد آموزش داده می شود که چگونه فعالیت های مغزی خود را بهبود دهد و به کاهش اضطراب و ترس کمک کند.

8- تمرینات یوگا و مدیتیشن: تمرینات یوگا و مدیتیشن می‌تواند به کاهش اضطراب و ترس کمک کند. در این روش، با تمرینات تنفس عمیق و آرام، تمرینات حرکتی و تمرینات مدیتیشن، فرد به کاهش اضطراب و ترس می‌رسد.

9- تغییر رفتار: در این روش، با تغییر رفتار فرد در مواجهه با مکان های شلوغ و پرتردد، می توان به کاهش اضطراب و ترس کمک کرد. برای مثال، فرد می تواند با استفاده از حمایت دوستان و خانواده، به تدریج به مواجهه با مکان های شلوغ و پرتردد عادت کند.

10- تحریک مغزی (rTMS): در این روش، با استفاده از دستگاهی به نام rTMS، تحریک مغزی به صورت مستقیم بر روی مغز اعمال می‌شود که می‌تواند به کاهش اضطراب و ترس در مواجهه با مکان های شلوغ و پرتردد کمک کند. اما قبل از استفاده از این روش، باید با پزشک معالج مشورت شود.

درمان اختلال آگورافوبیا

پیشگیری از اختلال آگورافوبیا

برای پیشگیری از بروز اختلال آگورافوبیا، میتوانید از روش های زیر استفاده کنید:

  • مراجعه به متخصص روانپزشک یا روانشناس: با مراجعه به متخصص روانپزشک و ارائه شرح حال دقیق، می توانید از بروز آگورافوبیا جلوگیری کنید.
  • آموزش تکنیک های مقابله با استرس: با آموزش تکنیک های مقابله با استرس، میتوانید در مواجهه با شرایط نامطلوب، از بروز آگورافوبیا جلوگیری کنید.
  • تمرینات تنفس عمیق و آرام: با تمرینات تنفس عمیق و آرام، می توانید به کاهش استرس و اضطراب خود بپردازید و از بروز آگورافوبیا جلوگیری کنید.
  • مراقبت از سلامت روان: با مراقبت از سلامت روان خود، می توانید از بروز آگورافوبیا جلوگیری کنید. بهتر است در مواجهه با شرایط نامطلوب، به خود وقت بدهید و با استفاده از روش های مختلف، به کاهش استرس و اضطراب خود بپردازید.

تجربیات و مشکلات افراد مبتلا به آگورافوبیا می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • افزایش ترس و اضطراب در محیط‌های عمومی: افراد مبتلا به اختلال آگورافوبیا اغلب ترس و اضطراب شدیدی در محیط‌های عمومی مانند خیابان‌ها، پارک‌ها و فضاهای باز دارند. این ترس ممکن است به حدی بالا برود که فرد نتواند به خانه خود بازگردد.
  • محدود شدن در فضاهای کوچک: بسیاری از افراد مبتلا به آگورافوبیا، ترجیح می‌دهند در فضاهای کوچک و بسته‌ای مانند خانه خود باقی بمانند. این محدودیت ممکن است باعث شده تا فرد نتواند به کار، تحصیل یا فعالیت‌های روزمره خود ادامه دهد.
  • افزایش تنش و استرس: تجربه ترس و اضطراب در محیط‌های عمومی ممکن است باعث افزایش تنش و استرس در افراد مبتلا به آگورافوبیا شود. این مشکل ممکن است باعث شده تا فرد نتواند به خوبی در کار و زندگی روزمره خود عمل کند.
  • ایجاد مشکلات در روابط اجتماعی: ترس و اضطراب در محیط‌های عمومی ممکن است باعث شود تا افراد مبتلا به آگورافوبیا، مشکلاتی در برقراری روابط اجتماعی داشته باشند. این مشکل ممکن است باعث شود تا فرد از دیدار با دوستان و خانواده خود دوری کند و احساس تنهایی کند.

به طور کلی، اختلال آگورافوبیا می‌تواند برای افرادی که با آن مبتلا هستند، مشکلات جدی را به همراه داشته باشد. بنابراین، بهتر است که افرادی که ترس و اضطراب شدیدی در محیط‌های عمومی دارند، به دنبال درمان و راهکارهای مناسب برای پیشگیری از آگورافوبیا باشند.

برای دریافت نوبت روانپزشک جهت مشاوره و درمان با ما در تماس باشید.