دکتر مهدی کریمی

روانپزشک و متخصص اعصاب و روان

آدرس مطب ها

مطب 1: خیابان پاسداران، خیابان گل نبی، پلاک 49، طبقه چهارم، واحد 16

مطب 2: بلوار کشاورز، روبروی بیمارستان امام خمینی، پلاک ۳۷۰ طبقه اول واحد ۷

روزهای هفته

روزهای فرد

روزهای زوج

شماره تماس

021-22979460

021-66128259

خودکشی در نوجوانان

اختلالات خودکشی در نوجوانان: علل و پیشگیری

Picture of دکتر مهدی کریمی

دکتر مهدی کریمی

خودکشی یکی از مسائل جدی و حساس در جوامع امروزی است که به ویژه در بین نوجوانان و جوانان بسیار شایع است. خودکشی، عملی است که به مرگ خود توسط فرد انجام می‌دهد و این عمل علاوه بر تأثیرات منفی بر روان و جسم افراد، بر جامعه و خانواده آن‌ها نیز تأثیرات بسیار بزرگی دارد. این پژوهش به بررسی شیوع و انواع خودکشی در نوجوانان، عوامل موثر بر این مسئله، راهکارهای پیشگیری و راهبردهای مداخله در مواجهه با آن می‌پردازد. هدف اصلی این پژوهش، افزایش آگاهی و شناخت نسبت به خودکشی در نوجوانان و ارائه راهکارهای موثر برای پیشگیری از آن و کاهش شیوع آن در جامعه است.

میزان شیوع خودکشی در ایران و جهان

شیوع خودکشی در ایران و جهان یک مسئله جدی است که نیازمند توجه و مداخله‌های جدی از سوی جوامع و دولت‌ها است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که شیوع خودکشی در ایران و جهان در حال افزایش است.

با توجه به گزارش سازمان بهداشت جهانی، هر ساله بیش از 800،000 نفر به دلیل خودکشی جان خود را از دست می‌دهند و این به معنای این است که هر 40 ثانیه یک نفر در جهان به دلیل خودکشی جان خود را از دست می‌دهد.

در ایران نیز شیوع خودکشی نگران‌کننده است. بر اساس آمارهای منتشر شده توسط سازمان بهزیستی کشور، هر روز حدود 10 نفر در ایران به دلیل خودکشی جان خود را از دست می‌دهند. عوامل مختلفی مانند فشارهای اجتماعی، اقتصادی، روابط خانوادگی ناسالم، مسائل روانی و اجتماعی و … می‌تواند در افزایش شیوع خودکشی در ایران و جهان تأثیرگذار باشد.

با توجه به شیوع نگران‌کننده خودکشی در ایران و جهان، نیازمند است که برنامه‌ها و راهکارهای موثر برای پیشگیری و مداخله در این زمینه توسط دولت‌ها، سازمان‌های بهداشتی و جامعه علمی طراحی و اجرا شود.

خودکشی در نوجوانان یک مسئله جدی و نگران‌کننده است. بر اساس آمارهای منتشر شده توسط سازمان بهداشت جهانی، خودکشی یکی از رایج‌ترین علل مرگ و میر در بین نوجوانان در سنین 15 تا 19 سال است. هر ساله بیش از 67،000 نوجوان در این رده‌سنی به دلیل خودکشی جان خود را از دست می‌دهند. این به این معناست که هر روز حدود 183 نوجوان در جهان به دلیل خودکشی جان خود را از دست می‌دهد.

در ایران نیز آمار خودکشی در نوجوانان یک مسئله جدی است. بر اساس آمارهای منتشر شده، هر ساله حدود 3000 نوجوان در ایران به دلیل خودکشی جان خود را از دست می‌دهند. این آمار نشان می‌دهد که هر روز حدود 8 نوجوان در ایران به دلیل خودکشی جان خود را از دست می‌دهند.

با توجه به شیوع خودکشی در بین نوجوانان، اهمیت پیشگیری، تشخیص زودرس و مداخله مناسب در این زمینه بسیار بالا است. برنامه‌های آموزشی، پشتیبانی روانشناختی، افزایش آگاهی و حمایت اجتماعی می‌تواند به کاهش شیوع خودکشی در بین نوجوانان کمک کند.

Postpartum depression 3 edited

عوامل موثر بر خودکشی در نوجوانان

عوامل موثر بر خودکشی در نوجوانان به ویژه در ایران می‌تواند شامل عوامل روانشناختی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی باشد. در زیر به برخی از این عوامل اشاره می‌کنم:

  1. فشارهای روانشناختی: فشارهای روانشناختی از جمله استرس، انواع اضطراب، افسردگی، ناراحتی و احساس تنهایی می‌تواند عاملی برای خودکشی نوجوانان باشد. فشارهای زیاد از سوی خانواده، محیط تحصیلی یا مسائل شخصی می‌تواند به افزایش خطر خودکشی در نوجوانان منجر شود.
  2. عدم پشتیبانی اجتماعی: عدم حمایت و پشتیبانی اجتماعی از سوی خانواده، دوستان یا جامعه محلی می‌تواند باعث افزایش احساس تنهایی و عدم ارتباط اجتماعی موثر در نوجوانان شود که در نتیجه آن خودکشی را در نظر بگیرند.
  3. فرهنگ و تبلیغات منفی: برخی از فرهنگ‌ها و تبلیغات منفی ممکن است در جامعه‌ای محدود مورد قبول قرار گیرند که ممکن است به خودکشی نوجوانان ترغیب کنند.
  4. مسائل اقتصادی: مسائل مالی و اقتصادی در خانواده ممکن است باعث فشار و نگرانی در نوجوانان شود که به علل خودکشی تبدیل شود.
  5. دسترسی به اسلحه یا سموم: دسترسی آسان به اسلحه یا سموم ممکن است باعث افزایش خطر خودکشی در نوجوانان شود.
  6. سابقه خودکشی در خانواده: وجود سابقه خودکشی در خانواده ممکن است باعث افزایش خطر خودکشی در نوجوانان شود.
  7. عدم آگاهی و تحقیقات کافی در زمینه سلامت روان: عدم آگاهی و تحقیقات کافی در زمینه سلامت روان و راه‌های پیشگیری از خودکشی ممکن است باعث عدم تشخیص زودرس و مداخله مناسب در این زمینه شود.

این عوامل تنها چند نمونه از عوامل موثر بر خودکشی نوجوانان هستند و برای پیشگیری و کاهش شیوع اختلالات خودکشی، نیاز به برنامه‌های جامع و چندجانبه‌ای برای حمایت از سلامت روان نوجوانان و جلوگیری از عوامل منفعل کننده است.

راهکارهای پیشگیری از خودکشی در نوجوانان

راهکارهای پیشگیری از خودکشی نوجوانان به شرح زیر می‌باشد:

  1. آموزش مهارت‌های زندگی: آموزش به مهارت‌های ارتباطی، حل مسئله، مدیریت استرس و افزایش اعتماد به نفس می‌تواند به نوجوانان کمک کند تا با مواجهه با مشکلات زندگی بهتر کنار بیایند.
  2. تقویت روابط خانوادگی: روابط سالم و پایدار با خانواده و اعضای دیگر جامعه، می‌تواند احساس تنهایی و ناامیدی در نوجوانان را کاهش دهد.
  3. حمایت از سلامت روانی: فراهم کردن فضایی برای صحبت کردن درباره احساسات و مشکلات روانی، مشاوره و درمان مناسب برای اختلالات روانی، می‌تواند به پیشگیری از خودکشی کمک کند.
  4. کاهش دسترسی به وسایل خودکشی: افزایش امنیت و کنترل بر دسترسی نوجوانان به وسایل خودکشی مثل مواد کشنده، سلاح‌ها و … می‌تواند خطر خودکشی را کاهش دهد.
  5. تبلیغات سالم: ترویج پیام‌های سالم و ارزشمند درباره راه‌حل‌های سازنده برای مشکلات زندگی و جلوگیری از تبلیغات منفی مرتبط با خودکشی، می‌تواند به پیشگیری از خودکشی کمک کند.
  6. پشتیبانی اجتماعی: فراهم کردن فضای مناسب برای پشتیبانی اجتماعی از سوی خانواده، دوستان، مدرسه و جامعه محلی، می‌تواند به نوجوانان کمک کند تا با مشکلات خود بهتر برخورد کنند.
  7. آموزش به رفتارهای مثبت: آموزش به رفتارهای سالم، خودمراقبتی و پذیرش خود می‌تواند به افزایش استقلال و اعتماد به نفس نوجوانان کمک کند.

با توجه به این راهکارها و تلاش جامعه برای پشتیبانی و آموزش نوجوانان، احتمال خودکشی در این گروه سنی قابل کاهش است.

تاثیر احساس تعلق به خانواده در پیشگیری از خودکشی

ارتقای احساس تعلق به خانواده می‌تواند تأثیر بسیار مهمی در پیشگیری از خودکشی در نوجوانان داشته باشد. وجود یک ارتباط سالم، پایدار و حمایت‌کننده با خانواده می‌تواند به نوجوانان احساس امنیت، ارزشمندی و تعلق به جامعه و خانواده‌شان بخشیده و از افزایش احساس تنهایی و ناامیدی جلوگیری کند. در ادامه برخی از اثرات مثبت ارتباط صحیح با خانواده بر پیشگیری از خودکشی ذکر شده است:

  1. افزایش حمایت: وجود یک خانواده حمایت‌کننده و پذیرا، می‌تواند به نوجوانان کمک کند تا با مواجهه با مشکلات زندگی بهتر کنار بیایند و احساس کمک و حمایت داشته باشند.
  2. کاهش احساس تنهایی: ارتباط نزدیک و صمیمانه با خانواده، می‌تواند احساس تنهایی و ایزولاسیون در نوجوانان را کاهش دهد و آن‌ها را از احساس ناامیدی و خودکشی دور نگه دارد.
  3. تقویت اعتماد به نفس: حضور یک خانواده پشتیبان، محافظت کننده و معرفت‌بخش، می‌تواند به افزایش اعتماد به نفس نوجوانان کمک کند و آن‌ها را از اقدامات خودآسیب روانی نگه دارد.
  4. ارائه مدل‌های سالم: خانواده به عنوان یک مدل برای رفتارهای سالم و مثبت، می‌تواند به شکل‌گیری ارزش‌ها و رفتارهای سالم در نوجوانان کمک کرده و از رفتارهای خودآسیب زا جلوگیری کند.
  5. افزایش ارتباطات مثبت: ارتباط صحیح با خانواده، می‌تواند به نوجوانان کمک کند تا مهارت‌های ارتباطی خود را تقویت کرده و در فرآیند حل مسئله و تصمیم‌گیری بهتر عمل کنند.

بنابراین، تقویت احساس تعلق به خانواده و ساخت یک فضای حمایت‌کننده و پذیرا می‌تواند به پیشگیری از خودکشی در نوجوانان کمک کند.

افکار خودکشی

مداخله در مواجهه با خودکشی

راهبردهای مداخله در مواجهه با خودکشی در نوجوانان باید به شکل جدی و موثر انجام شود تا از وقوع این اقدامات خطرناک جلوگیری شود. برخی از راهبردها و تدابیر مهم در این زمینه عبارتند از:

  1. شناسایی علائم و نشانه‌های خودکشی: باید به دقت به علائم و نشانه‌های احتمالی خودکشی توجه کرد و آن‌ها را جدی گرفت. این علائم می‌تواند شامل افسردگی عمیق، افزایش مصرف مواد مخدر و الکل، انزوا، احساس ناامیدی و تنهایی و …. درمان افسردگی در فاز ابتدایی آن می‌تواند تاثیر مهمی در پیشگیری از خودکشی داشته باشد.
  2. ارائه حمایت و پشتیبانی: ارائه حمایت، پذیرش و شنیدن نیازها و احساسات فرد ممکن است به او کمک کند تا از انجام خودکشی منصرف شود. حضور خانواده، دوستان یا حتی مشاوران روان‌شناسی می‌تواند در این زمینه کمک کننده باشد.
  3. تقویت مهارت‌های مقابله: آموزش مهارت‌های مقابله با استرس، حل مسئله، مدیریت احساسات و افزایش اعتماد به نفس، می‌تواند به فرد کمک کند تا بهتر با مشکلات زندگی روبرو شود و از خودکشی دور بماند.
  4. پیگیری حالت روانی: در صورت دیدن علائم نگران‌کننده خودکشی در فرد، لازم است به صورت جدی و پیگیر به حالت روانی و احساسات فرد پرداخته شود. مشاوره روان‌شناسی و در صورت لزوم مراجعه به پزشکان تخصصی، می‌تواند کمک کننده باشد.
  5. اطلاع‌رسانی و آگاه‌سازی: باید به فرد و خانواده‌اش در مورد خطرات خودکشی، راهبردهای پیشگیری و راهکارهای مقابله با آن آگاه سازی شود تا بتوانند به صورت مناسب واکنش نشان دهند.

تاثیر دارودرمانی در مقابله با خودکشی در نوجوانان

مراجعه به روانپزشک و دریافت داروهای مخصوص (دارودرمانی) می‌تواند یکی از راه‌های موثر برای مقابله با خودکشی در نوجوانان باشد. در این راستا، مراجعه به یک روانپزشک متخصص می‌تواند به شدت کمک‌آموز باشد. این مراجعه ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  1. ارزیابی و تشخیص: روانپزشک با انجام ارزیابی‌های روان‌شناختی و مصاحبه با نوجوان و خانواده‌اش، می‌تواند علل احتمالی خودکشی را شناسایی کرده و تشخیص درستی برای وضعیت روانی فرد بگذارد.
  2. درمان دارویی: در صورت لزوم، روانپزشک ممکن است داروهای مخصوص را به نوجوان تجویز کند. این داروها معمولاً شامل آنتی‌دپرسانت‌ها، آنتی‌اضطراب‌ها یا داروهای دیگری که برای بهبود وضعیت روانی فرد مناسب است، می‌باشند.
  3. مشاوره و پشتیبانی: روانپزشک ممکن است به نوجوان و خانواده‌اش مشاوره‌های لازم را ارائه دهد تا بهبود وضعیت روانی فرد حاصل شود. این مشاوره‌ها معمولاً شامل تغییرات در سبک زندگی، مهارت‌های مقابله با استرس و حمایت از خانواده و فرد مبتلا است.
  4. همکاری با سایر تخصص‌ها: روانپزشک ممکن است با سایر تخصص‌های پزشکی و روان‌شناسی همکاری کند تا بهترین درمان برای فرد فراهم شود. این همکاری ممکن است شامل مشاوره روان‌شناسی، پزشک عمومی یا تخصصی، و روان‌پزشکان دیگر باشد.

بنابراین، مراجعه به یک روانپزشک و دریافت داروهای مخصوص (دارودرمانی) به همراه مشاوره و پشتیبانی مناسب، می‌تواند بهبود وضعیت روانی نوجوان و پیشگیری از خودکشی را تسریع کند.

داروهایی که برای مقابله با افسردگی و پیشگیری از خودکشی تجویز می‌شوند، به عنوان داروهای آنتی‌دپرسانت شناخته می‌شوند. این داروها به منظور تعادل‌بخشی شیمیایی مغز و افزایش سطح مواد شیمیایی مغزی مانند سروتونین و نوراپینفرین استفاده می‌شوند. این داروها ممکن است بهبود علائم افسردگی، اضطراب و خودکشی را فراهم کنند.

برخی از داروهای آنتی‌دپرسانت شناخته شده شامل:

  1. SSRI (Selective Serotonin Reuptake Inhibitors): این داروها مانند سرترالین (Sertraline)، فلوکستین (Fluoxetine) و اسیتالوپرام (Escitalopram) عملکرد سروتونین را افزایش می‌دهند و معمولاً برای درمان افسردگی و اضطراب تجویز می‌شوند.
  2. SNRI (Serotonin-Norepinephrine Reuptake Inhibitors): این داروها مانند ونلافکسین (Venlafaxine) و دولوکستین (Duloxetine) سطح سروتونین و نوراپینفرین را افزایش می‌دهند و برای درمان افسردگی و درد مزمن استفاده می‌شوند.
  3. Tricyclic Antidepressants: این داروها مانند آمیتریپتیلین (Amitriptyline) و نورتریپتیلین (Nortriptyline) عملکرد سروتونین و نوراپینفرین را تقویت می‌کنند و برای درمان افسردگی شدید و درد عصبی تجویز می‌شوند.
  4. MAOIs (Monoamine Oxidase Inhibitors): این داروها مانند فنلزین (Phenelzine) و ترانیلسیپرومین (Tranylcypromine) با کاهش فعالیت آنزیم مونوآمین اکسیداز، سطح سروتونین، نوراپینفرین و دوپامین را افزایش می‌دهند و برای درمان افسردگی شدید استفاده می‌شوند.
pill 2 edited

ضمن این که بعضی از انواع روشهای درمان افسردگی بدون دارو می‌تواند به بهبود علائم افسردگی در بیمار کمک کند که قاعدتا عوارض و وابستگی دارو را نیز به همراه ندارد.

قبل از شروع هر گونه دارو، حتماً باید با یک روانپزشک مشورت کرده و دستورات و نکات مربوط به مصرف دارو را به دقت پیروی کنید. همچنین، همراه با درمان دارویی، مشاوره‌های روان‌شناسی و پشتیبانی مناسب نیز بسیار مؤثر برای بهبود وضعیت روانی شما خواهد بود.

برای دریافت نوبت روانپزشک جهت مشاوره و درمان با ما در تماس باشید.