دکتر مهدی کریمی

روانپزشک و متخصص اعصاب و روان

آدرس مطب ها

مطب 1: خیابان پاسداران، خیابان گل نبی، پلاک 49، طبقه چهارم، واحد 16

مطب 2: بلوار کشاورز، روبروی بیمارستان امام خمینی، پلاک ۳۷۰ طبقه اول واحد ۷

روزهای هفته

روزهای فرد

روزهای زوج

شماره تماس

021-22979460

021-66128259

اختلال شخصیت مرزی

آشنایی با اختلال شخصیت مرزی: علائم، عوارض و درمان

Picture of دکتر مهدی کریمی

دکتر مهدی کریمی

اختلال شخصیت مرزی یکی از اختلالات روانی است که به طور گسترده‌ای در جوامع مختلف دیده می‌شود و تأثیرات عمیقی بر زندگی افراد مبتلا و اطرافیان آنان دارد. این اختلال معمولاً با عدم ثبات در هویت، روابط بین فردی، احساسات و سبک زندگی فرد مشخص می‌شود. افراد مبتلا به این اختلال ممکن است با مشکلات در مدیریت هیجانات، احساسات ناپایدار، ترس از رهایی یا ترس از رها شدن، نگرانی‌های مرتبط با روابط نزدیک و عدم پایداری در روابط و همچنین افکار خودکشی و خودآسیبی روبرو شوند.

اهمیت تشخیص و درمان صحیح اختلال شخصیت مرزی بسیار زیاد است، زیرا در صورت عدم تشخیص و درمان مناسب، این اختلال می‌تواند به مشکلات جدی‌تری مانند اعتیاد، اختلالات روانی دیگر و روابط نامناسب با دیگران منجر شود. بنابراین، شناخت علایم، عوامل موجب‌کننده، روش‌های تشخیص و درمان مناسب این اختلال بسیار حائز اهمیت است.

علائم و مشخصات اختلال شخصیت مرزی



علایم اختلال شخصیت مرزی ممکن است شامل نشانه‌های زیر باشد:

  • 1. عدم ثبات در هویت و احساسات
  • 2. ترس از رهایی یا ترس از رها شدن
  • 3. مشکلات در مدیریت هیجانات
  • 4. روابط نزدیک نامناسب
  • 5. خودکشی یا خودآسیب‌رسانی
  • 6. عدم استحکام در روابط بین فردی
  • 7. احساسات ناپایدار
  • 8. خودکفایی ناقص
  • 9. عدم قابلیت تحمل ناامیدی و تنهایی
  • 10. احساس پوچی زیاد و کسل بودن



برای تشخیص و درمان این اختلال، مشاوره و پشتیبانی روانشناختی حائز اهمیت است. همچنین، درمان‌های روان‌درمانی مثل روش‌های مبتنی بر ذهن‌آگاهی (MBCT) و روش‌های درمان دارویی (مانند داروهای ضدافسردگی یا ضداضطراب) نیز ممکن است بهبود و تسکین بخش باشند.

با توجه به جدیت اختلال شخصیت مرزی، در صورت مشاهده هر گونه علامت مشکوک، توصیه می‌شود که فرد مورد نظر به یک متخصص روانشناسی یا روانپزشک مراجعه کند تا ارزیابی و درمان مناسب را دریافت کند.

اختلال شخصیت مرزی یا اختلال شخصیت حدی، یک اختلال روانی است که با ویژگی‌های مختلف شناختی، رفتاری و احساسی همراه است. برخی از علایم و مشخصات این اختلال عبارتند از:

1. نگرانی شدید درباره ترک شدن یا رها شدن توسط دیگران
2. نوعی ترس یا استرس مداوم از رهایی یا ترک شدن
3. نگرانی‌های مکرر درباره روابط نزدیک و ترس از رهایی
4. تغییرات شدید و ناگهانی در احساسات، خصوصاً خشم، غم و اضطراب
5. عدم پایداری در هویت و احساسات، ممکن است فرد به سرعت از یک حالت به حالت دیگر تغییر کند
6. مشکلات در مدیریت هیجانات، مانند خشم، انواع اضطراب یا احساسات
7. رفتارهای خودآسیب‌زا یا خودآسیب‌رسان
8. رفتارهای خودکشی یا خودمخرب
9. روابط نزدیک نامناسب، مثل رابطه‌های پرجنجال و خطرناک
10. مشکلات در مدیریت رفتارهای خود، مانند خوردن زیاد یا کم، غذا خوردن بی‌نظم و …

این علایم ممکن است در شخص‌های مبتلا به اختلال شخصیت مرزی وجود داشته باشد. برای تشخیص دقیق و درمان مناسب، توصیه می‌شود که فرد مورد نظر به یک متخصص روانپزشک مراجعه کند و کمک و پشتیبانی لازم را دریافت کند.

What are the Common Signs and Symptoms of Borderline Personality Disorder edited

عوامل بوجود آورنده اختلال شخصیت مرزی



عوامل بوجود آورنده اختلال شخصیت مرزی به صورت گسترده و متنوعی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

1. عوامل ژنتیک: برخی تحقیقات نشان داده است که وجود اختلالات روانی در خانواده و عامل ژنتیک ممکن است نقشی در بروز این اختلال داشته باشد.

2. محیط خانوادگی: تجربیات و رویدادهای ناگوار در خانواده مانند سوء استفاده جسمی یا روحی، ناپایداری در روابط خانوادگی، فقدان حمایت و مراقبت مناسب و حضور مشکلات مالی و اقتصادی می‌تواند به بروز این اختلال مرتبط باشد.

3. تجربیات کودکی: تجربیات ناگوار و تروماتیک در کودکی مانند سوء استفاده جسمی یا روحی، غفلت و نادیده گرفته شدن، تحمل فشارهای ناپایدار و عدم تأمین نیازهای اساسی ممکن است به بروز این اختلال منجر شود.

4. نقص‌های مغزی و شیمیایی: تحقیقات نشان داده است که تغییرات در عملکرد مغز و نقص‌های شیمیایی مغز ممکن است در بروز این اختلال نقش داشته باشند.

5. تاثیرات فرهنگی و اجتماعی: فرهنگ و اجتماع محیط زندگی فرد نیز ممکن است بر بروز این اختلال تأثیرگذار باشد، به عنوان مثال فشارهای اجتماعی، فرهنگ سرعت و تغییرات پیوسته، تاثیر رسانه‌ها و فضای مجازی و …

به طور کلی، بروز این اختلال به علل ژنتیک، فرهنگی، اجتماعی و تجربیات ناگوار زندگی مربوط است و به عنوان یک اختلال پیچیده، عوامل مختلف و ترکیب‌های مختلف از این عوامل ممکن است در بروز آن نقش داشته باشند.

تشخیص اولیه اختلال شخصیت مرزی



تشخیص اولیه اختلال شخصیت مرزی باید توسط یک متخصص حرفه‌ای نظیر روانشناس یا روانپزشک صورت گیرد و بعد از مشاوره و ارزیابی‌های مختلف، تشخیص نهایی قابل تأیید است.

اما بعضی از علائم و نشانه‌هایی که ممکن است در تشخیص اولیه این اختلال مورد توجه قرار گیرند عبارتند از: نگرانی‌ها و ترس‌های مداوم درباره جدایی یا رها شدن، نوسانات شدید در خلق و خو، خودآزاری و اختلال خودکشی، نگرانی‌های شدید درباره هویت و خود، روابط نامناسب و ناپایدار با دیگران، عدم توانایی در مدیریت خشم و عصبانیت، مشکلات در حفظ روابط بلند مدت، احساسات شدید ناامیدی و ترس از ترک شدن، عدم استقامت در مواجهه با تغییرات و وقوع رویدادهای ناگوار، عدم توانایی در تعامل اجتماعی به خصوص در مواقع استرس‌زا. این علائم و نشانه‌ها ممکن است به تشخیص اولیه اختلال شخصیت مرزی کمک کنند، اما بطور کلی برای تشخیص دقیق و درست نیاز به ارزیابی‌های جامع‌تر و تخصصی توسط حرفه‌ای متخصص است.

درمان های دارویی در درمان این اختلال



درمان اختلال شخصیت مرزی اغلب شامل یک ترکیب از روش‌های مختلف است که به صورت گروهی یا فردی ارائه می‌شود. درمان‌های موثر برای این اختلال شامل مداخلات روان‌درمانی مانند روش‌های درمان شناختی رفتاری (CBT)، درمان مبتنی بر ذهن‌آگاهی (Mindfulness-based therapy) و درمان مبتنی بر روابط (Dialectical Behavior Therapy) می‌شود. علاوه بر این، درمان‌های دارویی نیز برای کنترل علائم همچون اضطراب، افسردگی و نشانه‌های دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرند. همچنین، افزایش آگاهی از مسائل مربوط به اختلال، تغییر الگوهای رفتاری ناسازگار و تقویت مهارت‌های مدیریت احساسات نیز بخش‌های مهمی از درمان این اختلال محسوب می‌شوند. در کل، درمان اختلال شخصیت مرزی نیازمند تعامل چندجانبه و چند روشی است که توسط یک تیم حرفه‌ای و متخصص ارائه می‌شود.

درمان دارویی اختلال شخصیت مرزی معمولاً به منظور کنترل علائم همچون اضطراب، افسردگی، اختلالات خواب، و نشانه‌های دیگر انجام می‌شود. برخی از داروهای استفاده شده در این باره عبارتند از:

1. آنتی‌دپرسانت‌ها: این دسته شامل داروهایی مانند سرترالین، فلوکستین، و ونلافکسین می‌شود که برای کاهش افسردگی و اضطراب استفاده می‌شوند.

2. داروهای ضداضطرابی‌: مانند آلپرازولام و کلونازپام و کلرودیازپوکساید که برای کنترل اضطراب و تشویش استفاده می‌شوند.

3. داروهای آنتی‌سایکوتیک (ضد جنون): برخی از بیماران با اختلال شخصیت مرزی ممکن است نشانه‌های روان پریشی شدیدی از خود نشان دهند و برای کنترل این نشانه‌ها ممکن است داروهای آنتی‌سایکوتیک مانند ریسپریدون و کوآپین استفاده شود.

4. استابیلایزرهای خلق و خو: برخی از داروهای استابیلایزر مانند لیتیوم و والپروات برای کنترل تغییرات خلق و خو و تنظیم سطح انرژی در افراد با اختلال شخصیت مرزی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

لازم به ذکر است که تجویز داروها باید توسط یک پزشک متخصص و با توجه به نیازهای خاص هر بیمار صورت گیرد.

علائم شخصیت وابسته

میزان شیوع اختلال شخصیت مرزی



اختلال شخصیت مرزی یکی از اختلالات روانی است که در جوامع به صورت نسبتاً شایع دیده می‌شود. آمارهای مختلفی درباره شیوع این اختلال وجود دارد، اما برآورد می‌شود که حدود 1-2 درصد از جمعیت عمومی مبتلا به این اختلال هستند. این اختلال بیشتر در زنان نسبت به مردان دیده می‌شود.

اختلال شخصیت مرزی خطرات جدی برای فرد مبتلا به آن و برای افراد اطراف او دارد. در صورت درمان نشدن، این اختلال می‌تواند منجر به مشکلات روانی و اجتماعی جدی شود. برخی از خطرات این اختلال عبارتند از:

1. رابطه‌های نامناسب: افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی ممکن است دچار مشکلات در برقراری و حفظ روابط دوستانه و عاطفی شوند که منجر به تنهایی و انزوا شده و خسارات عاطفی و روانی برای آنها و افراد اطرافشان به وجود آید.

2. خطرات خودکشی: بسیاری از افراد با اختلال شخصیت مرزی دچار فکرها و رفتارهای خودکشی هستند که در صورت نادیده گرفته شدن، ممکن است منجر به وقوع خودکشی شوند.

3. مشکلات در کار و تحصیل: ناتوانی در حفظ کار یا تحصیل، ناپایداری شغلی، و مشکلات در عملکرد تحصیلی از جمله خطرات دیگر این اختلال است.

4. سوء مصرف مواد: بسیاری از افراد با اختلال شخصیت مرزی به سوء مصرف مواد روان‌گران تمایل دارند که منجر به مشکلات جدی سلامت روان و فیزیکی می‌شود.

بنابراین، درمان مناسب و به موقع این اختلال بسیار حائز اهمیت است تا از پیامدهای جدی آن جلوگیری شود.

برای دریافت نوبت روانپزشک جهت مشاوره و درمان با ما در تماس باشید.